607 543 141

ul. Sobieskiego 15, 02-930 Warszawa - Wilanów

Pon. - Pt. 6:30 - 18:00

Metody relaksacyjne

Metody relaksacyjne w przedszkolu

    Hałas, poruszenie, ogrom bodźców płynących z zewnątrz, stres i pośpiech to nie tylko stałe elementy współczesnego świata, ale też środowiska przedszkolnego. Tempo codziennego życia nie tylko nam -  dorosłym przysparza negatywnych emocji. Bywają one źródłem złego samopoczucia również u dzieci. Rano trzeba szybko zjeść śniadanie, potem biegiem do przedszkola, szybki buziak na pożegnanie, i już zaczyna się kolejna intensywna część dnia dla naszego malucha. Zajęcia muzyczne, potem rytmika, nauka rymowanki na pamięć, wycinanie figur geometrycznych, obiad... i tak w kółko. Pewnie, że jest fajnie i wesoło, ale czasem nawet ten mały i energiczny organizm potrzebuje chwili wytchnienia. W każdej grupie przedszkolnej nie zabraknie dzieci, których zachowanie ma znamiona nadpobudliwości, są także przedszkolaki nieśmiałe, nieco wolniej nawiązujące kontakty.

    Większość dzieci przebywa w przedszkolu wiele godzin dziennie, nierzadko z ograniczoną możliwością odpoczynku. Powoduje to czasem fizyczne i psychiczne przeciążenie, a efektem bywa wzmożona nadpobudliwość, agresja, osłabienie samopoczucia, trudność w koncentracji uwagi.  Co robić w takiej sytuacji? Jeśli chcemy zachować równowagę własną dzieci, powinniśmy wykorzystywać wszelkie chwile spokoju i odprężenia.

    A oto sposoby na relaks i odprężenie w przedszkolu i w domu:

Muzykoterapia

Umiejętnie dobrana muzyka „wycisza” nadmierne emocje negatywne i pobudza pozytywne, a tym samym powoduje odprężenie psychiczne i fizyczne, obniża lęk, agresję pozwalając przywrócić dziecku wewnętrzną równowagę. Stosujemy różne formy muzykoterapii:

a) bierne - polegające na odtwarzaniu uprzednio specjalnie przygotowanej muzyki dla uzyskania uspokojenia, odwrócenia uwagi i zorganizowania czasu wolnego;

b) aktywne - czynne muzykowanie na prostych instrumentach perkusyjnych. Zajęcia zabawowo-rytmiczne przy aktywnym współudziale dzieci, tj. ruchowe tworzenie muzyki (wykorzystanie metody R. Labana), malowanie muzyki, rytmiczne tworzenie muzyki. Dla urozmaicenia zajęć stosuje się zagadki muzyczne i dźwiękowe.

Rodzaje zajęć z wykorzystaniem muzyki:

  • zabawa ruchowa ze śpiewem (ilustracja piosenki za pomocą gestów naśladowczych, związanych z jej tekstem),
  • zabawa inscenizowana (wprowadzamy do niej role, wynikające z treści piosenki, używając do tego zabawek, pacynek itp.),
  • ćwiczenia słuchowe (rozwijają wrażliwość na ton, rytm, melodię, tempo wymowy – słuchanie, naśladowanie, rozpoznawanie dźwięków),
  • zabawy rytmiczne (osiąganie zgodności ruchu z rytmem muzyki – odtwarzanie rytmu danej piosenki lub wiersza za pomocą prostych elementów, takich jak tupanie czy klaskanie),
  • łączenie muzyki z zabawą plastyczną (dzieci rysują to, co sobie wyobrażają podczas słuchania utworu, a młodszym proponujemy tematyczne kolorowanki),
  • odpoczynek poobiedni przy muzyce relaksacyjnej - stonowanej, z wyciszonym basowym brzmieniem.

Techniki wizualizacyjne i bajki relaksacyjne

    Bajka relaksacyjna posługuje się wizualizacją w celu wywołania odprężenia i uspokojenia. Oprócz tego, że dziecko odpręży się, to jeszcze rozwijać będzie percepcję słuchową i wyobraźnię. Akcja takiej bajki toczy się w miejscu dobrze znanym, opisywanym jako spokojne, przyjazne i bezpieczne; takie jest też w percepcji dziecka. Dziecko może leżeć i wczuwać się w mówiony przez nas tekst lub może ruszać się. Przed opowiadaniem bajki osoba prowadząca wprowadza dzieci w stan rozluźnienia, mówiąc: teraz posłuchamy bajeczki, usiądźcie wygodnie, jeszcze wygodniej, posłuchajcie jak oddychacie, zamknijcie oczy, posłuchajcie co teraz słychać, teraz jest całkiem cicho.

   Osoba opowiadająca bajkę relaksacyjną sama musi być odprężona. Musi wyrównać swój oddech i rytmicznie, cichym głosem podawać tekst. Należy to uprzednio wiele razy przećwiczyć, by pamiętać o zsynchronizowaniu oddechu, utrzymaniu rytmu i stosowaniu przerw. 

Wierszyki – masażyki

    Masaż dziecięcy to forma ćwiczeń relacyjnych, technika masażu delikatnego głaskania dziecka, gdzie najważniejszy jest kontakt rodzica z dzieckiem.

    Dotyk jest bardzo ważny dla małego dziecka. Pragną one bliskości oraz czułości ze strony rodziców. Wiąże się to z czerpaniem przyjemności z kontaktu, ale także z poczuciem bezpieczeństwa. Dotyk ma także działanie terapeutyczne. Zmniejsza się dzięki niemu napięcie mięśniowe.

    Najlepszą propozycją dla dzieci przedszkolnych są wierszyki – masażyki. Ta prosta i przyjemna metoda relaksacyjna. Takie wierszyki – masażyki można wykonywać samemu w domu i nie potrzebne są do nich specjalistyczne narzędzia pracy. Można je wymyślać samodzielnie lub używać już gotowych.

    Istotą wierszyków – masażyków jest naśladowanie czynności, zwierząt lub ludzi za pomocą dotyku. Są przedstawione zwykle na plecach dziecka za pomocą dłoni rodzica. Dzięki tej metodzie nie tylko dziecko czerpie korzyści. Nawiązuje się oraz umacnia kontakt emocjonalny między pociechą, a jego rodzicem. Aktywność wpływa także na zaufanie oraz poczucie bezpieczeństwa w relacji.

    Przykładowy wierszyk do masażyku:

Odkurzacz
Szuru szu, szuru szu, (przesuwamy dłoń swobodnym ruchem po ciele dziecka)
pan odkurzacz poszedł w ruch.
Jeździ w koło po podłodze,
warczy przy tym bardzo srodze.
Szuru szu, szuru szu,
wjeżdża wszędzie w zakamarki, (wsuwamy dłoń pod pachę, za kołnierz, we włosy itp.)
czyści też najmniejsze szparki.
Wszystkie brudy migiem wciąga (naśladujemy palcami zbieranie okruszków)
i dokładnie pokój sprząta.
Kiedy skończy, zobaczycie,
cały pokój zacznie lśnić, (głaszczemy dziecko po całym ciele)
a odkurzacz w ciemnym kącie
o sprzątaniu będzie śnić. (głaszczemy dziecko po głowie, przytulamy się do niego)

Zabawy plastyczne

    Każda praca dziecka o charakterze plastycznym jest  „dokumentem” rozwoju, obrazem życia uczuciowego, bezpośrednią ekspresją tego, co przeżywa tu i teraz. Jak stosować tę metodę? Zaproponujmy malowanie farbami na różnych powierzchniach i fakturach, różnymi narzędziami, paluszkami, balonem, patyczkiem kosmetycznym, wacikiem lub tym, co tylko uznamy za warte wykorzystania. Można rysować i malować słuchając jednocześnie muzyki klasycznej.

    Wyobraźnię i kreatywność wspaniale rozwiną: wycinanie, tworzenie kompozycji z różnorodnych materiałów,   technika Collage; gazetowe kompozycje,  technika frotage. Każdy ma w domu mnóstwo rzeczy starych lub niepotrzebnych, warto wykorzystać je do stworzenia czegoś całkiem nowego i niepowtarzalnego. Co więcej, przy okazji rozwiniemy sprawność dłoni i paluszków, rozwiniemy umiejętności techniczne i konstrukcyjne.

Ćwiczenia oddechowe

    Celem ćwiczeń oddechowych jest usprawnianie aparatu oddechowego, utrwalenie prawidłowego toru oddechowego,  zwiększenie pojemności płuc, różnicowanie fazy wdechu i wydechu, wydłużenie fazy wydechowej oraz działanie relaksujące i uspokajające.

    Przykładowe ćwiczenia oddechowe:

  •     dmuchanie na papierowe zabawki zawieszone na nitce;
  •     dmuchanie na różne zabawki pływające w wodzie;
  •     zdmuchiwanie papierków, waty z gładkiej powierzchni, a następnie z powierzchni chropowatej;
  •     dmuchanie na paseczki papieru – zabawy z wiatrem (wicherek, wiatr, huragan – różna siła dmuchania);
  •     przenoszenie za pomocą słomki kawałków papieru (poprzez zasysanie) z jednego miejsca do drugiego, można przenosić różne rzeczy, które się dają podnieść, np. zaschnięte listki;
  •     bulgotanie wodą w kubeczku przez słomkę;
  •     zdmuchiwanie świecy mocnym zdmuchnięciem, lub lekkie dmuchanie, aby płomień tylko drgał;
  •     utrzymywanie oddechem bardzo lekkich przedmiotów w powietrzu np. bańki, piórka;
  •     wąchanie, potem mocne kichnięcie;
  •     puszczanie baniek mydlanych, nadmuchiwanie balonów, dmuchanie w grające zabawki: flet, gwizdek, harmonijka;
  •     dmuchanie na swoją grzywkę, studzenie gorącej zupy (dłonie złożone na kształt miseczki – dmuchamy, a nie chuchamy);
  •     „Misio śpi” – rozmawiamy szeptem by nie obudzić misia;
  •     liczenie, np. do sześciu na jednym wdechu;
  •     naśladowanie odgłosów natury z użyciem głosek: s, sz, f, w. Głęboki wdech i przedłużamy spółgłoski (np. z balonika ucieka powietrze: ssssssssssss, lokomotywa: wypuszcza parę: pssss, szszszsz,ffff; jedzie: czczczcz, szszszsz; pędzi: tuf, tuf, tuf, to-tak, to-to-tak; hamuje: psssss;);
  •     huśtamy zabawkę- dziecko leży na podłodze, ma zabawkę ułożoną na brzuchu, huśta ją przy pomocy oddechu - aby zabawka nie spadła, oddech musi być wolny i równy;
  •     przeciągamy się w pozycji leżącej i głośno ziewamy wypowiadając jednocześnie głoskę aaaaaa;
  •     wyrzuty rąk do góry, w bok, w przód w fazie wdechu oraz łagodne ich opuszczanie w fazie wydechu;
  •     wznoszenie się na palcach stóp w fazie wdechu i opadanie na całe stopy w fazie wydechu;
  •     zmiany położenia tułowia, takie jak: skręty, pochylenia lub wyprosty w fazie wdechu i wydechu.

Te zabawy zmuszają dziecko do maksymalnej koncentracji na wykonywanym zadaniu.

     Zabawa w ciszę

    O co chodzi? Zabawy w "Króla Ciszy", zabawa np. dzwonkiem (podawanie sobie instrumentu jak najciszej), rozmowy szeptem, porozumiewanie się gestem zamiast słowem, nasłuchiwanie odgłosów z otoczenia. To nie tylko okazja do wyciszenia, ale też higiena głosu. Dzieci często mają tyle do powiedzenia, że zaczynają mówić coraz głośniej. Chwila ciszy pokazuje małemu dziecku, że można mówić umiarkowanym tonem, spokojnie i wyraźnie.

    Techniki relaksacyjne umożliwiają odprężenie organizmu, radzenie sobie ze złością, strachem, bólem, poczuciem straty, a przy okazji uspakajają oddech, obniżają ciśnienie, zmniejszają napięcie mięśni i - jak twierdzą psychologowie – pomagają one w harmonijnym rozwoju każdego dziecka. Można połączyć relaksację i krótkie wizualizacje – na koncentrację uwagi, uspokojenie, rozluźnienie czy np. wizualizacje złości, która pomoże dziecku uporać się z tymi emocjami.

    Metody te przyczyniają się do lepszego zrozumienia własnych stanów emocjonalnych i radzenia sobie w różnych sytuacjach. Dzięki temu ulegają znacznej poprawie relacje między wychowankami, dzieci stają się bardziej wrażliwe (w znaczeniu pozytywnym) i otwarte na druga osobę.

Z ostatniej chwili:
  • 07.11.godz. 10.30 - zajęcia w przedszkolu Anioła Stróża ,,Co to jest niepodległość?" - 4-5-latki     |     9.11. godz. 10.00 warsztaty teatralne  Teatr Guliwer